2 - عذيب كه يكى ديگر از پادگانهاى نظامى ايران در حاشيهء شرقى صحراى عربستان بود ، عذيب در جنوب هيت و در مرز سرزمين نجد در طرف باديه و در شش ميلى غرب قادسيه كه بسبب جنگ ميان ايرانيان و عربها در زمان عمر شهرت يافته است ، قرار داشت ، به نوشتهء قدامة بن جعفر در فاصلهء بين عذيب تا قادسيه دو ديوار بود كه دو طرف آنها از نخلستانها گرفته بود و پس از آن بيابان بود . عذيب توقفگاه سفيرانى بود كه از راه حجاز به ايران مىآمدند . « 1 » 3 - صريفين كه دهى بزرگ و آباد و پردرخت بود از طسوج بزرگ شاپور نزديك عكبرا و توقفگاه سفيرانى بود كه از راه فارس به دربار مىآمدند ، طسوج بزرگ شاپور يكى از طسوجهاى هفتگانهء استان شادهرمز بود كه خود يكى از استانهاى دوازده‌گانهء سورستان ( عراق كنونى ) بشمار مىرفت كه در شرق رود دجله گسترده بود و از دو رود دجله و تامرا سيراب مىشد . « 2 » 4 - حلوان كه نام ديگرى از استان شادفيروز بود كه در شمال استان شادهرمز قرار داشت و شمالىترين استانهاى سورستان بشمار مىرفت و تنها از رود تامرا مشروب مىشد نه از دجله ، و شايد به همين سبب هم بوده كه در قرنهاى نخستين اسلامى از سورستان كه در آن دوران به نام سواد خوانده مىشد مجزا شده و ضميمهء جبال ( عراق عجم دوره‌هاى بعد ) شده است . حلوان توقفگاه سفيرانى بود كه از سرزمين تركان به دربار ايران مىآمده‌اند . 5 - دربند قفقاز كه در عربى باب الابواب خوانده مىشد و توقفگاه سفيران خزرها و آلاشها بود . « 3 » از جمله امورى كه به شناخت آيينهاى دربار ساسانى از خلال مآخذ اسلامى كمك مىكند ، استمرار بسيارى از آن آيينها در دولت خلفا و وصفىست كه از آنها در آن مآخذ آمده است . گرچه بهترين دوره‌اى كه در آن

--> ( 1 ) . ابن خرداذبه ، المسالك و الممالك ، ص 125 - 126 ، قدامة نبذة من كتاب الخراج ، المسالك و الممالك ، ص 185 - 186 . ( 2 ) . ياقوت ، معجم البلدان ، ج 3 ، ص 384 ؛ ابن خرداذبه ، المسالك و الممالك ، ص 6 ، 12 . ( 3 ) . ابن خرداذبه ، المسالك و الممالك ، ص 173 .